Op de tuinvogeltelling in het eerste weekend van februari bleek dat mussen in 1/5 deel van de deelnemende tuinen gezien zijn.

De huismus kun je gemakkelijk verwarren met de heggemus. Op de bovenste afbeelding zie je een huismus daaronder de heggemus. Ook al lijken ze op elkaar, ze zijn heel verschillend. De snavel is anders: een heggemus is een insecteneter met een spitse snavel; een huismus eet zaden en insecten en heeft een kegelvormige snavel zoals de vink die ook heeft. Ook de leefwijze is anders: De heggemus is solitair terwijl de huismus in groepen leeft.De huismus kwam in grote aantallen voor in onze wijk. De aantallen zijn sterke afgenomen o.a. door dakisolatie waardoor nestmogelijkheden onder de pannen verloren gingen en mogelijk ook door de toename aan versteende tuinen.

Die afname sinds 1985 is een landelijke fenomeen, waardoor de huismus op de rode lijst staat.

Welke tendensen signaleren o.a. SOVON (vogelonderzoek Nederland) en de Vogelbescherming?

• Stabilisatie na sterke daling: Tussen de jaren 80 en begin deze eeuw is de populatie huismussen in Nederland met meer dan 50% afgenomen. De recente trend laat een stabilisatie zien op dit lage niveau, met lokale tekenen van herstel, mede door het aanbieden van nestgelegenheden.
• Stad vs. Platteland: In grote steden is de situatie zorgwekkend. Nieuw onderzoek toont aan dat huismussen in verstedelijkte gebieden kwetsbaar zijn en vaak afhankelijk zijn van “versterking” vanuit het platteland. Groene, ietwat rommelige woonwijken zijn beter voor ze dan sterk versteende centra.
• Oorzaken van achteruitgang: Het gebrek aan nestgelegenheid door moderne dakconstructies, voedseltekorten (minder insecten en zaden) en de toename van versteende tuinen zijn de voornaamste oorzaken voor de lage populatiestand.

Conclusie: De huismus is in Nederland niet langer in een ‘vrije val’, maar de soort is nog lang niet op het oude niveau en blijft kwetsbaar.

Er zijn nieuwe nestplaatsen nodig.

Heb je ook graag (weer) huismussen in je tuin? Wat kun je doen?

De resultaten van onze telling deelde ik met de KNNV en hierop kwam een mooie reactie van een vogelexperts Marius van Rouwendaal:

“Mooie waarnemingen en een leuk initiatief om de Watergrasbewoners te vragen naar hun waarnemingen.
Wat de huismus betreft, die heeft maar een kleine actieradius ca 200m. Jonge mussen zoeken nestgelegenheid in de buurt en zo kan de populatie zich uitbreiden en verspreiden. Ze redden het tegenwoordig niet meer zonder dat er wordt bijgevoerd, m.i. het hele jaar door. Als je de tuinen weet waar ze worden gezien, moet je daar in de omtrek gaan voeren zodat ze gelokt worden en er gaan ‘wonen’. Tegenwoordig nestelen ze onder zonnepanelen, maar ook wel in een mussenkast met 3 of meer compartimenten, ze zitten graag bij elkaar.” (onderstreping door mij)

Deze reactie biedt een aantal praktische aanknopingspunten voor wat je kunt doen om het leefgebied van de huismus te vergroten.
Zorg voor nestgelegenheid, voer bij om huismussen te lokken en wel in een actieradius van ca. 200m. van de tuinen waar huismussen op de telling zijn gespot.
Die tuinen zijn: Struisgras 28, Waterlelie 35 en Waterruit 120. Dat betekent dat zowel in de Waterbuurt als de Grassen er kansen liggen voor uitbreiding van het leefgebied.

De vier V’s om vogels te beschermen zijn ook bij de huismus van toepassing:

• Zorgen voor veiligheid door schuilplekken te creëren c.q. struiken, hagen, bomen.
• Zorgen voor voedsel door besdragende stuiken en bomen aan te planten en eventueel bij te voeren.
• Zorgen voor variatie in bloei het hele jaar rond waardoor je insecten lokt.
• Zorgen voor voortplantingsmogelijkheden. Dat zijn nestplekken en schuilplekken (dichte begroeiing). De verloren nestplekken door dakisolatie kun je proberen te compenseren door nestkasten op te hangen de zgn. mussenvilla’s. Huismussen zijn gezelschapsdieren

Huismussen zijn sociale standvogels, leven in kolonies en nestelen dicht bij elkaar. Je kunt één of meerdere mussenvilla’s naast elkaar ophangen! Huismussen beginnen al in maart/april aan hun eerste nest!Hang de invliegopening naar het noorden, noordoosten of oosten. Zo zorg je ervoor dat hij uit de wind, regen en zon hangt. Hang hem op een rustige plaats. Vogels houden niet van te veel activiteit rondom hun nest.

Hier kun je vanaf nu aandacht aan besteden, zodat de jonge vogels zich in onze buurt vestigen.

Wat zou het mooi zijn het vrolijke getjilp weer vaker te horen en volgend jaar bij de tuinvogeltelling een groei te zien in de huismussenpopulatie.
Maart 2026
Werkgroep Watergras Natuurlijk
Christa Schut

Bronnen:

• https://www.stichtingdemussentoevlucht.nl/wet-natuurbescherming-natuurwet/wat-kunt-u-thuis-zelf-doen-voor-de-huismussen/
• https://www.sovon.nl/actueel/nieuwsberichten/2024-wordt-het-jaar-van-de-huismus
• https://www.vogelbescherming.nl/actueel/bericht/5-tips-om-de-huismus-te-helpen

N.B.:
Een jaar geleden schreven we over struiken, die met hun bessen vogels de winter doorhelpen. https://www.watergrasgouda.nl/bessenstruiken/

Tegel eruit, plant erin 

Het was ‘ouderwets’ winters de eerste maanden van dit jaar. Wat was het prachtig die witte wereld in januari, zeker in onze mooie groene wijk. De vormen van struiken en bomen komen extra mooi uit met een laagje sneeuw. Het zorgde ook voor veel vrolijkheid en behulpzaamheid in de buurtapp, een gezellig wedstrijdje ’wie bouwt de grootste sneeuwpop’ en sneeuwballengevechten. Ik zou het liefst zo van de sneeuw naar de lente willen doorstappen en de grijze kwakkelwinterdagen overslaan. Maar ja, het weer hebben we niet in de hand. Dat geldt wel voor het aanzien en karakter van onze wijk.

Onze wijk is geliefd en gewild vanwege de ruime opzet en het vele groen. Die ruime opzet is een vast gegeven, maar behoud van het groen is dat niet. De kunst is ons bewust te zijn van de waarde van een groene woonomgeving. Groen dient vele doelen: het verkoelt in de zomer, zorgt voor betere afwatering, verbetert de gezondheid en bevordert een rijker dieren- en plantenleven.

De werkgroep Watergras Natuurlijk! signaleert een zorgelijke ontwikkeling in onze wijk: geleidelijk aan verdwijnt steeds meer tuingroen. Vandaar de titel van dit bericht:  ‘Tegel eruit, plant erin’. Met deze slogan ging in 2015 Operatie Steenbreek van start. Het was een initiatief van de stadsecologen van 5 gemeenten die zich zorgen maakten over de toenemende verstening van onze leefomgeving. Het initiatief vond veel weerklank. Operatie Steenbreek kreeg vaste vorm als Stichting Steenbreek en in 2025 sloot de 200ste gemeente aan. Gouda is sinds 2019 deelnemer.

Ik ben vast niet de enige die zin heeft in de lente en blij is met de eerste bloeiende bolletjes. Ik hoop dat veel buurtgenoten met mij het groene aanzien van onze wijk koesteren en kiezen voor planten in plaats van stenen. Doe je mee aan Operatie Steenbreek? Deze tips helpen je goed op weg:

Tegeltaxi
Gouda faciliteert het tegelwippen door haar bewoners met de tegeltaxi. Deze rijdt ongeveer 8x keer vanaf begin april tot half oktober. De service is gratis, wel zijn er een paar voorwaarden. Zo kan je maximaal 20m2 aan tegels aanbieden en geen zand/aarde. De tegels moeten door planten worden vervangen. Op gouda.nl/tegeltaxi vind je alle voorwaarden en de informatie over de praktische gang van zaken.

Gratis tuinadvies
Vind je het lastig om zelf een vergroeningsplan te maken, klop dan aan bij de Tuinambassadeurs Gouda. Dit is een vrijwilligerswerkgroep van de Goudse afdelingen van het Instituut voor Natuureducatie (IVN) en Natuurvereniging KNNV, opgericht op initiatief van de Gemeente Gouda. De Tuinambassadeurs zetten zich in voor groenere particuliere tuinen. Vraag advies per e-mail (contact@tuinambassadeursgouda.nl) of kom naar de maandelijkse inloopmiddag in het Infocentrum aan het Heempad (iedere 1e zondag van de maand van 14 – 16 uur).

Infocentrum aan het Heempad: ingang Ridder van Catsweg t.h.v. 263-321 Prinsessenflat Marianne (achter de bloemist) of (lopend/met de fiets) via de Bloemendaalseweg

 

Het sneeuwpak in januari maakte een vrolijke competitiedrang los in onze wijk. Voor degenen die een nieuwe uitdaging zoeken, heb ik goed nieuws: je kunt aansluiten bij het NK Tegelwippen. De jaarlijkse campagne ‘tegelwippen’ is afkomstig van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en loopt van 19 maart – 31 oktober 2026. In deze periode kunnen alle tegels die vervangen worden door groen worden gemeld op de website NK-tegelwippen.nl. Gouda eindigde in 2025 op de 28ste plek van de totaal 47 middelgrote gemeenten. Er is ruimte voor verbetering dus! Je kunt ook een gooi doen naar de titel “Steenbreker van het Jaar 2026”. Aanmelden met een concreet plan kan van 1 februari – 21 mei 2026.

Zie voor meer informatie:
Gouda.nl/tegeltaxi
Maakgoudaduurzaam.nl > groen > groene tuin
Tuinambassadeursgouda.nl (onderdeel van Buurtgroengouda.nl)
Steenbreek.nl/tuintips
NK-tegelwippen.nl
ZoGouds.nl van 15 februari 2026: Steenbreker van het Jaar 2026.

23 februari 2026
Werkgroep Watergras Natuurlijk!
Tineke Jongeneel

In opdracht van de gemeente Gouda plaatst Cyclus altijd in oktober tijdelijk bladkorven in onze wijk. Daar wordt dan door veel bewoners dankbaar gebruik van gemaakt om het vele blad uit hun tuin te deponeren. In deze periode zijn onze groene GFT-containers al snel overvol en dan zijn deze tijdelijke bladkorven heel welkom. Het blad uit de bladkorven wordt door Cyclus na verloop van tijd, of als deze vol is, afgezogen en als compost verwerkt. Een goede zaak om het vele blad milieuvriendelijk te verwerken.
Maar let op, desastreus voor de weinige egels die nog in onze wijk zijn. Zij zoeken juist in deze tijd compost- en bladhopen op als slaapplaats en als mogelijke overwinteringsplek. Egels gaan namelijk in oktober/november in winterslaap als de temperatuur onder de 10 0C daalt. Laat daarom overtollig blad zo veel mogelijk in een afgelegen hoekje in uw tuin lekker liggen voor de egels.
Na het plaatsen van de bladkorven was er direct een oplettende bewoonster, vrijwilliger bij de egelopvang in Zoetermeer, die waarschuwde dat de mazen van de bladkorven groot genoeg zijn voor de gemiddelde egel. Als de egels uit onze wijk dus deze bladkorven ontdekken is dat een prachtige slaapplaats. We willen dus zeker geen egels in die korven hebben, want ze zijn hun leven dan niet zeker na het opzuigen en verwerken van het blad door Cyclus. Zonde van deze mooie en beschermde zoogdieren.
De oplossing om dit probleem te tackelen was het afsluiten van de onderrand van de bladkorven met worteldoek of fijnmazig kippengaas. Er is gekozen voor kippengaas, omdat dit goed is te bevestigen met tyraps . Na deze montage is er nog wel even grondig onderzocht of er inmiddels al geen egels in de bladkorven aanwezig waren. Gelukkig, geen enkele egel!

Rob Stallvord,
Werkgoep Watergras Natuurlijk!

Nieuwsbrief Watergras Natuurlijk!

Onderwerp: het verdwijnen van de bloemen bij het bijenhotel aan de Waterruit.

Opeens is er eind september gemaaid  en zijn de veldjes met voedsel voor de bijen verdwenen door maaiwerkzaamheden. Net zoals in maart op de veldjes, waar de bolletjes mooi in bloei stonden.
Betreft het hier weer een miscommunicatie tussen verschillende afdelingen van de gemeente? Nee zo bleek bij navraag.
De assistent productbeheerder groen, water en speelvoorzieningen stuurde 2 oktober volgende toelichting:

“Het klopt inderdaad dat de maaiers ook al de bijenvelden maaien. Ze laten hierbij het zaad liggen waardoor het volgend jaar weer mooi op zou moeten komen. Bij Watergras zal het veld deels nog een keer ingezaaid worden vanwege slechte opkomst onder de bomen.”

Toch wel jammer voor de bijen die hier nog volop nectar konden vinden, maar dit maakt het voor de gemeente efficiënter werken.
Zoals eerder is toegezegd zullen er door de gemeente in november vaste planten worden aangebracht op meerdere locaties. Voor de plattegrond van de planning zie nieuwsbrief “Bijenhotels in de wijk aflevering 2” van 28 augustus,
De mix van vaste en éénjarige planten zorgt komend jaar wellicht voor een gevarieerde en afwisselende bloei en zo langdurig voedsel voor de bijen.

We houden jullie verder op de hoogte!

Werkgroep Watergras Natuurlijk!
Christa Schut

Egels zijn goed voor uw tuin

Egels zijn natuurlijke bestrijders van beesten als rupsen, slakken en maden. Zij zorgen voor een natuurlijk evenwicht in uw tuin zonder het gebruik van pesticiden en slakkenkorrels.

Maar het aantal egels neemt af. Zo komen er vaker egeltjes terecht onder de (robot)grasmaaiers  m.n. in de schemering. Of  ze verdrinken in vijvers of slootjes. Of ze worden dood gereden door auto’s in de schemering. Want bij gevaar rolt de egel zich op en wacht af. De egels zijn nu een beschermde diersoort!
Wij gaan daarom de egel helpen!

De egelvoederhuisjes zijn goed om de egels nu bij te voeren, zodat ze sterk hun winterslaap in gaan. Die duurt van november tot april.

En een egelroute door onze tuinen heen helpt ze aan een veilig leefgebied. Ze kunnen wel 1 tot 5 km op een nacht lopen!

Tips voor egels in je tuin:

• Rommelhoekjes
  Laat in een schaduwrijk deel van je groene tuin bladeren, een takkenhoop, boomstronken of een composthoop liggen; dit is een ideale schuilplaats en plek om in te overwinteren. Hieronder kunnen egels een nest maken. Ruim een composthoop nooit op alvorens te controleren of er geen egel in slaapt. Vanaf juli tot oktober kan er zelfs een moederegel met jongen in zitten.
• Egelvoederhuis
  Plaats een egelvoederhuisje op een rustige, droge en beschutte plek en vul het met stro en droge bladeren. Met een ingang van een rioolbuis met hoek voorkom je dat katten er in gaan. En zware steen op het dak verhindert dat honden of katten het huisje omgooien.
• Voedsel
  Zorg voor natuurlijk voedsel door insectenrijke hoekjes te laten bestaan en plaats een bakje water. En in het voederhuisje een schoteltje met kattenbrokjes met kip smaak.
  (Geen melk want dan krijgt hij ernstige buikpijn en diarree. Hierdoor kan een egel (door uitdroging) sterven. Geef egels dus nooit melk!)
• Samenwerken met de buren
  Zorg dat een egel makkelijk van jouw tuin naar die van de buren kan gaan, zonder dat ze daarvoor via de straat moeten gaan.  Via de hagen gaat dat makkelijk. Bij houten schuttingen moet je  een e

• Loopplankje in jouw vijver
  Egels zijn goede zwemmers, maar verdrinken toch soms in tuinvijvers met steile, rechte oevers. Leg een ruw loopplankje in jouw vijver. Beter nog: zorg voor een schuine oever, zodat egels (en andere dieren) er makkelijk op eigen kracht kunnen uit kruipen.
• Geen gif
  Gebruik geen gif (slakkengif, insecticiden). , want egels eten juist slakken en insecten. Zo krijgen de egels dan ook dodelijk gif binnen. Ook de zogenaamde Ecokorrels raden wij af; er zijn naast egels, ook een aantal honden en katten erg ziek geworden na het eten van deze korrels! Dus kies voor een diervriendelijke tuin die in balans is.
• Netten
  Bevestig netten in de tuin (bijvoorbeeld ter bescherming van fruit en gewassen) zo strak mogelijk en een eindje van de grond. Dit voorkomt dat de egels er in verward raken. Dit geldt ook voor tennis/voetbalnetten .

De kans is op deze manier groot dat er iedere nacht één of meerdere egels in uw tuin te gast zijn.
We horen graag van jullie ervaringen met egels in onze wijk!

Namens de Werkgroep Watergras Natuurlijk!
Bewonersvereniging Watergras Gouda

Deze informatie komt uit:

• Egelbescherming Nederland
• Natuurmonumenten.nl/aanvragen/egelpakket
• Tuintelling.nl > egeltelling 26-27-28 september
• Egelopvang-Zoetermeer.nl

Nieuwsbrief Watergras Natuurlijk!

In de nieuwsbrief van 15 augustus 2025 informeerden we over de plaatsing bijenhotels in onze wijk en zoals daarin aangekondigd, volgt hier het tweede bericht over dit onderwerp.

Het bijenhotel aan de ingang van de Waterruit had een lastige start op die kale strook grond: wel huisvesting maar geen voedsel. Gelukkig zijn er verrassend snel kleurrijke nectarleveranciers opgekomen. De bloemen staan pal voor de deur van het hotel en dat vergroot de kans op bewoning. Veel solitaire bijen hebben een beperkte vliegafstand om voedsel te zoeken, daarom is het ideaal als er veel bloemen staan tussen 50 – 100 meter van een bijenhotel. Vanaf volgend jaar hebben bijen nog meer keus: de gemeente gaat ook de twee grasstroken even verderop langs de ingang van de Waterruit – na het elektriciteitshuisje – omtoveren tot bloemenweiden. Christa en ik namen een kijkje bij het hotel en zagen dat de bloemen al goed bezocht worden door bijen. Het antwoord op de vraag ‘welke bijen?’ moeten we schuldig blijven. Het is dan ook een hele kunst om bijen te herkennen, want er zijn in Nederland wel 360 soorten. De honingbij is de bekendste soort. In Nederland leven honingbijen voornamelijk in bijenkasten die worden beheerd door mensen. De andere soorten zijn wilde bijen, die solitair leven. Hommels zijn ook bijen, ze zijn wat groter en behaarder dan de andere soorten. En nog een verschil: hommels zijn sociaal levend met een koningin en werksters. Alarmerend is dat meer dan de helft van de bijensoorten op de rode lijst van bedreigde dieren staat. We namen even de tijd om te ontdekken of het hotel al bezoekers heeft. Tot onze verrassing blijken al meerdere bamboestengels afgesloten met een laagje aarde. Aha, zo hebben we toch één bijensoort ‘herkend’, namelijk de metselbij. Deze bijen leggen hun eitjes in de holle stengels, voorzien ieder eitje van stuifmeel en nectar (het ‘bijenbroodje’), dekken dit af met wat aarde en leggen dan het volgende eitje enz. Als de holle stengel helemaal vol is, wordt deze aan het eind ‘dichtgemetseld’ met aarde. De holtes in een hotel worden ook gebruikt als schuil- en overwinteringsplek en overigens niet alleen door bijen maar ook door andere insecten zoals lieveheersbeestjes en vlinders. De benaming ‘insectenhotel’ dekt de lading daarom beter dan ‘bijenhotel’. Het insectenhotel ‘Waterruit’ staat helemaal zoals het hoort: op de zon (tussen zuidoost en zuidwest), een afdakje voor een beetje beschutting tegen wind en regen en tussen de 1 – 2 meter van de grond. De strook grond is nog niet helemaal begroeid, maar dat heeft voor een aantal bijen ook z’n voordelen. Metselbijen vinden er leem/klei om hun eitje mee af te dekken. En wel 70% van de wilde bijensoorten nestelt en overwintert in de grond, het liefst op een zonnige plek en wat zanderige aarde. Het is dan ook belangrijk om dit stukje natuur te bekijken vanaf de stoep. Wil je het van nóg dichterbij bekijken, gebruik dan een verrekijker. Je buurtgenoten zullen na lezing van deze nieuwsbrief daar niet vreemd van opkijken.

Bronnen: de ogen van Christa en Tineke en voornamelijk deze websites: ivn.nl – knnv.nl – bijenstichting.nl – natuurmonumenten.nl en milieucentraal.nl

Op deze sites kun je ook informatie vinden over het maken van een insectenhotel. Dat kan eenvoudig met bijvoorbeeld een wijnkistje (leuk tweede leven!), bamboestengels en wat leem/klei. Of leg een boomstronk met natuurlijke holtes en/of wat boorgaten op een zonnige plek. Het allereenvoudigste is een plekje voor de grond-nestelaars: een open stukje zanderige grond op een zonnig plekje.

Heb of maak je geen slaapplekken zorg dan wel voor nectarbronnen. In de bijgevoegde bijenboog staan voorbeelden van bloeiende inheemse planten het hele jaar door. Meer informatie is te vinden in de bijlagen bij onze nieuwsbrief ‘redt de bij’ van 7 april 2025 (in het ‘berichtenarchief weetjes’ van de werkgroep Watergras Natuurlijk!).

https://www.milieucentraal.nl/huis-en-tuin/tuin/tips-voor-een-bijenvriendelijke-tuin

Bij de nieuwsbrief van 15 augustus plaatsten we de plattegrond waarop de gemeente de locaties van de insectenhotels en de bloemstroken met rood heeft ingetekend. We sturen deze plattegrond voor de duidelijkheid nu nog een keer mee. De aanleg zal in het laatste kwartaal 2025 plaatsvinden.

28 augustus 2025
Werkgroep Watergras Natuurlijk!
Tineke Jongeneel en Christa Schut

Kwam het bijenveldje uit de lucht vallen? Raadsel opgelost.

Een en al verwarring voor ons als wijkbewoners: In juli graaft een machine de grond af bij de ingang van de Waterruit. Waarom, wat, hoezo en wie zit daar achter? Komen hier soms de ondergrondse containers?? Maar nee kort daarna staat er een bijenhotel.
Wie heeft dit bedacht? De gemeente soms??
Dus ga ik onze ingang bij de gemeente polsen: “Blij verrast zijn wij, Werkgroep Watergras Natuurlijk! met de aanleg van het bijvriendelijke veldje plus bijenhotel.”
Ja, verrast zijn we na de eerdere verontwaardiging vanwege de maaiactiviteiten in maart. De bollen vorig jaar november gepoot door wijkbewoners in de boomspiegels zullen niet gaan bloeien. We melden onze “teleurstelling” bij de projectmedewerker Groen Moet Je Doen en vragen als compensatie bollen te ontvangen in het najaar. Op deze mail komt geen reactie.

En nu een bijenhotel. Wat blijkt. Deze plaatsing is wel degelijk bedoeld als compensatie.
De groenbeheerder mailde het volgende: “Fijn om te horen dat jullie blij zijn met de aanleg van het bijenveldje.
Het idee is om de omcirkelde delen in de afbeelding hieronder te voorzien van een bonte berm mengsel. Het aanleggen van deze stroken zal plaatsvinden tussen oktober en december. Op beiden locaties zullen een infobord en insectenhotel komen […]”

Hier de betreffende afbeelding met de omcirkelde delen.

Hoe nu verder? In oktober november worden de stroken aangelegd en voorzien van een bont bijenmengsel waaronder bloembollen.
En ook wordt ons het volgende toegezegd: Bij toekomstige werkzaamheden wordt er opgelet dat deze locaties niet als opslagplaats gebruikt zullen worden.

Wij alsnog blij én de bijen blij.
Dit is bericht één over het bijenhotel.
Werkgroep Watergras Natuurlijk!
Christa Schut
N.B. de ingezaaide bloemen die nu bloeien zijn korenbloem, gele ganzenbloem en kamille.

Tijdens de laatste ALV kreeg de werkgroep “Watergras Natuurlijk!” positieve reacties; daar zijn we ‘natuurlijk’ heel blij mee. En we kregen input: willen jullie eens iets schrijven over het nut van meeuwen? Een vraag die je filosofisch kunt opvatten, maar de achtergrond van de vraag is enige irritatie over meeuwen. Het zal meer mensen wel eens storen: meeuwen kunnen flink kabaal maken en als ze dan ook nog je lekkere visje of patatje uit je handen wegkapen …. daar maak je als meeuw geen vrienden mee.

Een leuke uitdaging voor onze werkgroep deze vraag. Wij bekeken het iets breder en vroegen ons af of er ook plezier te beleven is aan de meeuw? Dat laatste zou je wel denken, want er is zelfs een naam voor een meeuwenliefhebber: larofiel. Onze werkgroep is recentelijk uitgebreid maar in ons midden bevindt zich (nog ..) geen larofiel, zodat onze informatie afkomstig is van diverse externe bronnen: KNNV Gouda, Staatsbosbeheer, Vogelbescherming, de Vogelscheurkalender 2025, Wikipedia en het boekje “Stadse beestjes” van bioloog-schrijver Remco Daalder en ja, we vroegen het ook aan ChatGPT.

Het roofgedrag van meeuwen is meestal nuttig: meeuwen zijn aaseters en helpen om dode dieren op te ruimen, etensresten en organisch afval te verminderen en de verspreiding van ziektes in toom te houden. Overlast voor mensen ontstaat op plekken waar vaker afval te vinden is. Desgevraagd laat “De Ballon” weten dat zij geen last hebben omdat er altijd wordt opgeruimd. Goed om te weten dat je patatje daar dus veilig is. Meeuwen eten ook andere dieren zoals kleine vissen, kreeftachtigen en insecten en houden daarmee populaties van andere soorten in balans. Meeuwen zijn op hun beurt voedsel voor grotere roofdieren zoals roofvogels en vossen. Zo vormen meeuwen dus een schakel in het ecosysteem.

Meeuwen zijn slimme en sociale dieren. Ze kunnen zich goed aanpassen aan veranderende omstandigheden. Zo trekken er meer meeuwen landinwaarts vanwege voedselgebrek en natuurlijke vijanden aan de kust. Hun schelle roepen heeft een aparte en grappige naam: ‘kliauwen’. Al kliauwend communiceren ze met elkaar over gevaar en vindplaatsen van voedsel en zomaar dollen met elkaar. Je kunt dat af en toe boven de wijk horen als er een groep aan het zwermen is of ‘wolken’ zoals Remco Daalder het noemt. Daalder beschrijft dat meeuwen ’s morgens in wolken boven het IJ verzamelen om vervolgens ‘aan het werk’ te gaan: voedsel vergaren op verschillende, vaste foerageerplekken. Net als de mens altijd naar hetzelfde ‘kantoor’, aldus Daalder. Die wolken fungeren ook als crèches: de jonkies krijgen vliegles en worden door de volwassenen beschermd tegen roofvogels. De Ravenbergse plas in het Reeuwijkse plassengebied, de mooie ‘achtertuin’ van onze wijk, fungeert als kraamkamer van kokmeeuwen en zwartkopmeeuwen. Deze vogels weten ieder voorjaar vanuit hun overwintergebieden feilloos de broedeilandjes in het plassengebied terug te vinden; dat blijft toch bijzonder. Eenmaal aangekomen na de lange vliegreis barst het kliauwen los: om een partner aan te trekken en later om het nest te beschermen. Mooi om dat te observeren tijdens een tochtje door het plassengebied, te voet, op de fiets of met de boot. Om daarna weer te genieten van onze mooie groene en rustige wijk.
Ja, meeuwen zijn nuttig en je kunt er plezier aan beleven, maar als bewoners in de wijk zijn ze minder op hun plaats. Als we met elkaar onze wijk vrij houden van zwerfafval en onze tuinen na een gezellig etentje netjes opruimen, dan helpt dat om ergernis aan deze vogels buiten de deur te houden.

Werkgroep Watergras Natuurlijk!
Tineke Jongeneel en Gaike de Gaaij

Ondertussen weten we dat er meer hoosbuien zullen komen naast de hitte golven.
En nu blijkt dat groene opritten daar een positieve buffer bij kunnen zijn.
De meeste huizen in onze wijk hebben een eigen oprit en misschien kunnen we je inspireren om die eens op de schop te nemen.
Tegel wippen is ook hier van toepassing. En de gemeente Gouda haalt de overtollige tegels op met de tegeltaxi.

Het idee is dat je zorgt voor stevige ondergrond, maar bij ons is dat al aardig aangestampt.
Dan koop je waterdoorlatende tegels van 20x40cm, die 20cm diep zijn. Die zijn zo sterk dat er een zware auto op kan staan zonder breken. Maar er zijn ook andere modellen te koop. En in verschillende kleuren.

Ik heb een rondrit door de wijk gemaakt en kwam duidelijke voorbeelden tegen.

Gerard op Waterruit 152. Hij heeft worteldoek eronder gelegd. En tussen de tegels grind, zodat het stevig ligt en er weinig onkruid op groeit. Met het zigzag-model kan je er verschillende patronen leggen; net wat je leuk vindt.

Alies op Struisgras 28 heeft het pas laten aanleggen, met behoud van de wortels van een oude eik. Zij heeft de Hovenier Willemstein planten laten poten, net naast het wielenspoor, zoals sedum, Engels gras, campanula, dwergvrouwenmantel, kruipend zenegroen, rozenkransje en Kruiptijm.

En op Waterruit 100 zijn ook waterdoorlatende tegels gelegd met aarde en gras. Maar deze aarde laag is zo dik , dat je de tegels niet meer ziet. Dat betekent wel dat je elk jaar aarde moet aanvullen en eventueel gras bij-zaaien. Maar dan heb je wel een mooie, koele en rustgevende strook bij je huis.

En dan nog wat varianten in onze wijk:

We hopen dat het inspireert!
Creatief, mooi, divers enne …. je hoeft geen tegels te boenen tegen de groene algen aanslag!

Werkgroep Watergras Natuurlijk!

Hallo buurtbewoners,

Bij ingang van de wijk bij de Waterruit is een groot bijenhotel geplaatst door de gemeente.
En daar om heen is het omgeploegd om er bij-vriendelijke planten te zaaien. Ook de bloembollen krijgen daar een plek. (Dit te compensatie van het ommaaien van de bollen bij de boomspiegels dit voorjaar door de plantsoenendienst. Plattegrondjes waren te moeilijk voor ze}
Al met al een nieuwe kans voor een mooi stukje natuur in onze wijk!
Dit nieuws hoorde ik terloops van Ciska Jansen van de Groenplanning bij de gemeente.
Groet Gaike de Gaaij