De Omloopkade is al zo’n 7 eeuwen oud en zo genoemd omdat hij naast de Omloopwetering ligt. De oorspronkelijke kade dateert uit 1331. Hij begon ooit bij de IJssel waar nu de begraafplaats IJsselhof is, liep recht naar het noorden en zwenkte dan om naar het noordwesten om uit te komen bij de Gouwe ter hoogte van Waddinxveen. (foto 1). Het was verboden de kade te beweiden en te hooien, dus werd hij bebost om dit onmogelijk te maken. Oorspronkelijk 4 km lang was hij een oase voor plantenliefhebbers en er waren talrijke soorten vlinders. Je kon er tot ongeveer 1904 langs het bos wandelen, maar toen werd de kade afgesloten en de bebossing gerooid. De polder Bloemendaal is tot de jaren ‘60 onbebouwd gebleven, tot de gemeente Gouda alle plannen rond had nadat de gemeente Waddinxveen het stuk aan de Goudse kant van de rijksweg A12 in 1952 had verkocht aan Gouda voor 6000 gulden.
Toen in 1964 de grenscorrectie met de gemeente Waddinxveen uiteindelijk een feit was, kon een begin worden gemaakt met het bouwrijp maken van het gebied door een zandlaag erop te storten. Vaste ondergrond werd op sommige plaatsen pas op 23 meter diepte aangetroffen omdat het een laagveen gebied was. De Water- en Grassenbuurt is gebouwd op een ondergrond die als ‘aardig aangestampt’ wordt omschreven, wat duidt op een stevigere basis ten opzichte van slappe veengronden in de rest van de polder. De Waterbuurt is gebouwd in 1975.Toen werden ook de 3 beukenbomen op de Omloopkade geplant (foto’s 2 en 3) die de gemeente Gouda inmiddels de monumentale status heeft gegeven. Er staan nog veel meer beuken en ook andere soorten op de Omloopkade. Over recent bijgeplante bomen hebben wij al in een eerdere nieuwsbrief een stukje geschreven.

Wat hebben de 3 monumentale beukenbomen zoal meegemaakt?

• Het grootste deel van de Grassenbuurt werd in 1976 gebouwd en in 1978 was de hele wijk klaar.
• 1978 is ook het Bruggetje naar de Bodegraafse Straatweg aangelegd voor 128.800 gulden
• In 1981 werd het fiets- en wandelpad aangelegd
• De bomen kregen een prachtig uitzicht op de Reeuwijkse plassen toen hun top eenmaal hoog genoeg was
• Heel veel wandelaars met en zonder honden genieten van de natuur op de Omloopkade.

In het verleden zijn diverse plannen gemaakt om de kade op een andere manier te gaan gebruiken.

• Oorspronkelijk was hier een begraafplaats gepland.
• Daarna volkstuinen.
• Heel lang (tot in jaren ‘80) was er een plan om op de Omloopkade een rondweg aan te leggen met 2×2 rijstroken ter ontlasting van de Bodegraafsestraatweg.
• In 1984/85 waren er serieuze plannen hier 60 sociale huurwoningen te bouwen. Na protest vanuit de Water- en Grassenbuurt is ook dit plan afgeblazen.

We mogen blij zijn dat deze niet zijn doorgegaan, dan waren de bomen er niet gekomen of er nu niet meer geweest.

Eigenschappen van de beuk:

• Koningin van het Bos: Waar de eik vaak als de ‘koning’ wordt gezien (mannelijke kracht), staat de beuk met haar elegante vorm en fijnere bladeren bekend als de koningin.
• Een beuk kan ongeveer 150 jaar oud worden.
• Uiterlijk: Je herken ze aan hun glanzend, ovale groene of rode bladeren en, in de herfst, door de eetbare beukennootjes.
• Symboliek: De beuk staat symbool voor wijsheid, rust, evenwicht en geluk, en wordt vaak geassocieerd met het vinden van stabiliteit.
• Ecologie: Beuken gedijen goed in schaduw en vormen vaak dichte bossen waar weinig andere planten onder groeien.

Met deze kennis kijk je toch weer anders naar de Omloopkade en zijn kleine en grote bomen. Prettige wandeling!

Dit artikel is geschreven met hulp van Caroline, Gerrit en Wim. Zij  hebben vooronderzoek gedaan tijdens hun cursus Goudologie Groen in 2025.

Trudy de Jonge-Bijl, werkgroep Watergras Natuurlijk!